|
 |
Saldırgan çocuk, duygusal sorunları nedeni ile yaşıtları
ve genel olarak çevresi ile uyumlu ilişkiler kuramayan çocuktur. Aşırı
geçimsizdir. İlişkileri gergin ve sürtüşmelidir. Parlamaya hazırdır,
kavgacıdır. Sürekli kuralları çiğner, sık sık ceza görür. Anne, baba,
öğretmen ve genellikle büyüklere karşı gelmeye meyillidir. Olağan
anlaşmazlıkları bilek gücü ile çözmeye çalışır. Öfkesini yenemez ve hep
kendini haklı çıkarma eğilimindedir. Davranışlarından utansa bile
yinelemekten kendini alıkoyamaz. Cezalardan hiç etkilenmez veya bir süre
etkilenmiş görünür. Bu tanıma giren çocuklar, ruhsal sorunlarını
davranışlarına aktarırlar. Evde, okulda, çevrede durmadan sorun yaratırlar.
Yetişkinlerle sürekli çatışırlar.
Çocukta sık görülen yaramazlık, itişip kakışma, ara sıra geçimsizlik ve
kavgalar bir çocuğu saldırgan olarak tanımlamaya yetmez. Burada söz konusu
olan, tutum ve davranışta süreklilik gösteren saldırganlıktır. Saldırganlık
cinsel dürtü gibi insanda doğuştan varolan bir dürtüdür. Aslında bireyin
yaşaması için gereklidir. Ama insan aynı zamanda, en sevecen ve en uysal
canlı olabilme yeteneği de gösterir. Kişinin yaşantı ve deneyleri kendisini
bu iki uçtan birine doğru yaklaştırır. Kişinin eğitilmesi, bir bakıma
yapısında varolan bu saldırganlığın yumuşatılması ve olumlu yollara
aktarılması demektir. Toplumsal yaşam bireylerin saldırganlık eğilimlerinin
törpülenmesine bağlıdır. Aslında insanda varolan saldırganlık yok olmaz veya
bütünüyle bastırılmaz, ancak biçim değiştirir. Beden gücünün kavgada değil
spor alanında yarışmaya araç olarak kullanılması, bu yararlı dönüşüme bir
örnektir. Uygar kişi saldırganlık dürtüsünü kaba üstünlük sağlamak için
kullanmaz. Onun yerine becerisi, yetenekleri ve zekası ile toplumsal
amaçlara yönelir. Çocuk içinden gelen saldırganlığı başlangıçta bütün
çıplaklığı ve yalınlığı ile dışa vurur. Çocukta güven duygusu geliştikçe
beklemeyi ve tepkisini dizginlemeyi öğrenir. Gereksinimleri doyuruldukça
yatışır. Daha az tepkiyle de isteklerinin karşılanabildiğini öğrenir.
Başkaldırma yerine uysal davranmanın kendi yararına sonuçlandığını görür.
Kendisine sevgi ile yaklaşıldıkça bu sevgiyi sürdürmek amacı ile kendi
kendini kısıtlamaya başlar. Bir yandan da saldırganlığını oyuna aktarır;
bastırmak zorunda kaldığı dürtülerine boşalım alanı sağlar. Daha sonra
benimsediği anne-babasına benzemek, onlar tarafından beğenilmek için
davranışlarını onlara uydurmaya çalışır. Bunlara, anne-babasının ilgisini
yitirmek ve cezalandırmak korkusu da eklenince çocuk saldırganlığını daha da
azaltır.
Saldırganlığın Nedenleri
 |
Dıştan gelen baskı ve kısıtlamalar. |
 |
Dayak. |
 |
Temel güven gereksiniminin azlığı. |
 |
Psikolojik gereksinimlerin doyurulmaması, ilgisizlik.
|
 |
Evdeki eğitim ortamının tutarsızlığı, dengesizliği. |
 |
Evdeki gevşek disiplin. Kurallara sınır getirilmemesi,
çocuğun kendi öz benliğini denetleyememesi. |
 |
Çocuğun anne-babası ile sağlıklı bir özdeşim yapamaması.
|
 |
Organik bir rahatsızlık, beyin zarı yangısı ve doğum
sırasındaki beyin örselenmeleri sonucunda da saldırganlık olabilir. |
Öneriler
 |
Anne-baba olarak çocuklara saldırgan birey örneği
olmayınız. Onların gördüğü, duyduğu veya fark ettiği yerlerde eşinize,
arkadaşlarınıza ve özellikle çocuklarınıza karşı saldırgan davranışlar
göstermeyiniz.
|
 |
Çocuğunuza her fırsatta topluma uymayan, saldırganca
yapılan davranışların zararlarını, topluma uyan davranışların yararlarını
örneklerle anlatınız.
|
 |
Saldırgan davranışlar karşısında duyarlı olunuz,
hoşgörülü olmayınız. Özellikle saldırgan olduğu zaman çocuğunuzun isteğini
yerine getirmeyiniz. Davranışının istenmeyen davranış olduğunu gösteriniz.
|
 |
Saldırgan davranışları dayakla cezalandırmayınız. Aksi
halde çocuğunuzun düşmanlık duygularını geliştirmiş olursunuz. Başka bir yer
ve zamanda saldırganlık daha kötü biçimde patlama olarak ortaya çıkabilir.
|
 |
Çocuklar öfkeli, gergin, heyecanlı iken tartışmayınız.
Çünkü bu anda etkilenme olmamaktadır. Çocuk sakinleşip, hazır hale geldikten
sonra davranışının mantıksızlığını ve düşünülmeden yapıldığını anlatınız.
|
 |
Çocukta saldırgan davranışlar görüldüğü zaman,
boşalmasını sağlamak amacı ile çocuğa çekiçle bir şeyler kırması, yastığı
yumruklaması, makasla kesmesini sağlayınız. Bunlar çocuğun saldırgan
yönlerini doyuracak ve biriken saldırgan enerjilerini zararsız şekilde
harcamalarını sağlayacaktır.
|
 |
Çocuklarınıza her yaşta beden, ruh ve zihin olgunluğu ile
uyuşan çeşitli sorumluluklar vererek saldırganlığını olumlu durumlara
yöneltiniz.
|
 |
Saldırgan çocuklar mümkün olduğu kadar grup
etkinliklerine teşvik edilmelidirler. Buradaki görev ve sorumluluk sonucu
elde edeceği başarı onun üstünlük elde etme, hakim olma, herkese varlığını
hissettirme duygularını doyurur.
|
 |
Çocuklarınızın akla uygun gereksinimlerini ve
isteklerini, olanaklar ölçüsünde yerine getirmeye çalışın, gereksiz engeller
koymayınız.
|
 |
Çocukların haklarına saygılı olduğunuzu her fırsatta
gösteriniz. |
|
|